Jeśli rozważasz przeprowadzkę za granicę, jednym z najważniejszych aspektów, na podstawie których podejmuje się tę decyzję, są oczywiście zarobki. W Holandii wynagrodzenia są ustalane w sposób bardzo obiektywny i zależą przede wszystkim od doświadczenia zawodowego oraz od tego, czy pracujesz w szpitalu uniwersyteckim, pozauniwersyteckim (lub innej placówce), czy w sektorze prywatnym — choć ten ostatni nie jest w Holandii szczególnie rozwinięty.
Warto również pamiętać, że holenderskie wynagrodzenie obejmuje dodatki:
- koszty dojazdu (często do 100%)
- dodatek urlopowy, zazwyczaj 8%
- trzynastą pensję, zazwyczaj 8%
- dodatek za pracę w nocy, wieczorami, w weekendy i święta: 20-60%
- inne dodatki, np. popularne IKB (indywidualny dodatek za pracę w gminie) - 16–17%
- doktorat - 6%
- dodatek za rower, kilkaset euro
- inne ukryte dodatki
Lekarze
W przypadku lekarzy wyróżniamy kilka pozycji:
- lekarz ogólny, czyli lekarz bez specjalizacji - ANIOS (arts niet in opleiding tot specialist) - pracujący przed szkoleniem specjalizacyjnym; w zasadzie prawie każdy absolwent studiów medycznych pracuje najpierw jako ANIOS. Powoli odchodzi się od samego nazewnictwa „ANIOS" (które jest dla pacjentów niejasne), często można spotkać się z nazwą „basisarts" lub „arts-assistent" (z czego to ostatnie jest bardzo mylące dla pacjentów i nie definiuje prawidłowo roli lekarza ogólnego)
- lekarz rezydent, lekarz w trakcie specjalizacji - AIOS (arts in opleiding tot specialist) - lekarz w trakcie specjalizacji
- lekarz specjalista
- lekarz naukowiec/lekarz na doktoracie (arts onderzoeker/arts promovendus) - lekarze wykonujący badania naukowe i na doktoracie
Lekarz bez specjalizacji (ANIOS) zarabia około €4 700–€7 300+ brutto miesięcznie + wcześniej wspomniane dodatki. Te widełki są na podstawie pełnego etatu, który w Holandii wynosi 36-40 godzin. Wielu lekarzy pracuje na niepełny etat z wyboru, ponieważ holenderskie szpitale oferują takie możliwości, a lekarze cenią sobie work-life balans. Bardzo popularne są kontrakty na 32 godziny tygodniowo.
Warto zwrócić uwagę, że zagraniczne doświadczenie zawodowe ma znaczenie przy ustalaniu miejsca w skali wynagrodzenia. Doktorat oraz inne formy doświadczenia zawodowego (niekoniecznie w tej samej specjalizacji) również wliczają się jako lata doświadczenia!
Lekarz rezydent (AIOS) zarabia €4 500–€6 400+ brutto miesięcznie, z takimi samymi dodatkami jak ANIOS.
Może zastanawia Cię to dlaczego lekarz rezydent (AIOS) teoretycznie może zarabiać mniej niż lekarz ogólny (ANIOS)? W praktyce zdarza się to rzadko, ponieważ rezydent zwykle zaczyna od wyższych widełek finansowych i w szpitalach uniwersyteckich jest na wyższej skali. Istnieje jednak taka możliwość, że przejście na rezydenturę skutkuje nieco niższą wypłatą; na przykład przy rozpoczęciu specjalizacji w szpitalu uniwersyteckim, gdy wcześniej pracowało się w pozauniwersyteckim albo w dziedzinie, która zarabia mniej niż inna*. Warto jednak podkreślić, że work-life balance i warunki pracy lekarza rezydenta w Holandii są zdecydowanie na bardzo wysokim poziomie. W specjalizacjach zmianowych rezydenci mają o wiele mniej dyżurów niż lekarze ogólni oraz znacznie lepiej zorganizowany czas pracy, w tym regularne kursy i szkolenia.
*W Holandii niewiele specjalizacji zarabia wyraźnie mniej lub więcej od innych — pod względem wynagrodzenia panuje raczej równowaga.
Lekarz specjalista
Lekarz specjalista w zwykłym szpitalu zarabia około €8 900–€15 400 brutto miesięcznie. Kwota ta może być wyższa, jeśli specjalista pracuje w sektorze półprywatnym, prywatnym, dla gminy lub w niektórych specjalizacjach (np. w medycynie sądowej).
Czy specjalizacja ma wpływ na pensję?
Nie zawsze w takim stopniu, jak można by się spodziewać. W przypadku lekarzy zatrudnionych na podobnych zasadach podstawowa skala wynagrodzenia zazwyczaj nie różni się istotnie między specjalizacjami. Lekarze zatrudnieni w szpitalach akademickich niekoniecznie zarabiają mniej niż poza akademią, szczególnie jeżeli dostają dodatki za pracę naukową lub posiadają tytuł akademicki.
Lekarz naukowiec zarabia około €3 700–€5 900 brutto miesięcznie.
Pielęgniarki i położne
Pielęgniarka/pielęgniarz bez specjalizacji zatrudniony w szpitalu zarabia około €3 200–€5 500 brutto miesięcznie. Położne również zarabiają według skali wynagrodzeń i mogą liczyć na około €3 200–€6 200 brutto miesięcznie w zależności od doświadczenia i miejsca zatrudnienia. Jednakże w Polsce, aby uzyskać tytuł położnej lub pielęgniarki, wymagany jest przynajmniej licencjat, podczas gdy w Holandii można uzyskać ten tytuł po szkole „zawodowej", co teoretycznie plasuje pielęgniarkę lub położną z Polski na wyższej skali zarobków.
W Holandii istnieje również zawód, który nazywa się specjalista/specjalistka pielęgniarstwa (Verpleegkundig specialist/Physician Assistant) - to zaawansowany zawód kliniczny, który różni się od standardowej pracy pielęgniarki. Wynagrodzenie zależy przede wszystkim od doświadczenia i wynosi €4 300–€7 300+ brutto miesięcznie.
Inne zawody medyczne
Fizjoterapeuci zarabiają na kontraktach €3 500–€5 500 brutto miesięcznie. Tutaj pensja bardzo może się różnić w zależności od miejsca i rodzaju zatrudnienia (kontrakt, działalność gospodarcza itd.).
Psychologowie GZ oraz psychologowie kliniczni zarabiają od €4 500 do €6 900 brutto miesięcznie.
U farmaceutów podanie jednej pensji może być mylące — farmaceuta zatrudniony w szpitalu może mieć zupełnie inną strukturę wynagrodzenia niż właściciel apteki lub osoba pracująca w przemyśle farmaceutycznym.